Wereld Alzheimer Dag: blijf meedoen!

Op 21 september is het Wereld Alzheimer Dag. Een dag die wereldwijd in het teken staat van aandacht voor de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie. Het thema van dit jaar is #IkBlijfMeedoen. Met deze oproep laten mensen met dementie van zich horen. Want net als iedereen willen zij de dingen blijven doen waar ze blij van worden.

Goed horen en de gezondheid van je brein

Goed kunnen horen is niet alleen belangrijk om mee te kunnen doen. Steeds meer onderzoek laat ook een verband zien tussen gehoorverlies en de gezondheid van onze hersenen.

Zo onderzocht de Johns Hopkins University in Baltimore hoe gehoorverlies samenhangt met cognitieve achteruitgang. De resultaten laten zien dat het gebruik van hoortoestellen het verlies van denk- en geheugenvermogen met bijna 50% kan vertragen bij mensen met een verhoogd risico op cognitieve achteruitgang.¹

Ook is bekend dat mensen met gehoorverlies die geen hoortoestel gebruiken een hoger risico hebben op ontwikkeling van dementie.

Nieuwe inzichten uit onderzoek

Een in 2025 gepubliceerde studie, gebaseerd op gegevens uit de bekende Framingham Heart Study², voegt nieuwe inzichten toe aan dit onderzoek. Wetenschappers volgden volwassenen van 60 jaar en ouder gedurende maximaal 15 jaar en onderzochten onder meer hun hersenstructuur en cognitieve functies.

De onderzoekers zagen dat gehoorverlies samenhing met een kleiner totaal hersenvolume, meer afwijkingen in de witte stof van de hersenen en een snellere achteruitgang van bepaalde cognitieve functies. Bij mensen die drager waren van het APOE ε4-gen, een bekende genetische risicofactor voor de ziekte van Alzheimer, was het risico op dementie bij gehoorverlies bijna drie keer zo hoog.

Opvallend is dat het verhoogde risico minder sterk was bij mensen die hoortoestellen gebruikten. De onderzoekers benadrukken wel dat dit onderzoek een verband laat zien en niet bewijst dat hoortoestellen dementie voorkomen. Daarvoor is meer onderzoek nodig.

Toch passen de resultaten bij de conclusies van de Lancet Commission on dementia prevention, intervention and care. Deze commissie noemt gehoorverlies een van de belangrijkste risicofactoren voor dementie waarop we mogelijk zelf invloed kunnen uitoefenen. Naar schatting is gehoorverlies verantwoordelijk voor ongeveer 7% van het totale risico op dementie.³

Referenties

^{1 Hearing intervention versus health education control to reduce cognitive decline in older adults with hearing loss in the USA (ACHIEVE): a multicentre, randomised controlled trial - The Lancet. https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(23)01406-X/fulltext}

^{2 Kolo, F. B., Lu, S., Beiser, A. S., Francis, L., Melo Van Lent, D., Gireud-Goss, M., Himali, J. J., Ghosh, S., Ting, S. J., Banerjee, A., Kowalczyk, T. L., Zucker, J. M., Heard-Costa, N., Wood, C. G., Maillard, P., Fletcher, E. M., DeCarli, C. S., Welling, D. B., Kujawa, S. G., & Seshadri, S. (2025). Hearing Loss, Brain Structure, Cognition, and Dementia Risk in the Framingham Heart Study. JAMA Network Open, 8(11), e2539209. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2025.39209}

^{3 Livingston, G., Huntley, J., Liu, K. Y., Costafreda, S. G., Selbæk, G., Alladi, S., Ames, D., Banerjee, S., Burns, A., Brayne, C., Fox, N. C., Ferri, C. P., Gitlin, L. N., Howard, R., Kales, H. C., Kivimäki, M., Larson, E. B., Nakasujja, N., Rockwood, K., … Mukadam, N. (2024). Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission. The Lancet, 404(10452), 572–628. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(24)01296-0}