Overzicht:

Hoe meten we de geluidssterkte?

De maatstaaf voor de geluidssterkte is het geluidsdrukniveau. De maateenheid decibel.

Alle geluiden die wij waarnemen, zijn eigenlijk alleen trillingen in de luchtdruk die ons trommelvlies opvangt. Pas wanneer ze worden doorgegeven aan onze hersenen, worden ze daar in informatie omgezet. Afhankelijk van de hoeveelheid energie van de trillingen – het geluid dus – die ons trommelvlies opvangt, nemen wij zacht of luid waar. Hoe meer energie een bepaalde toon heeft, des te luider lijkt hij voor ons. Om de geluidssterkte ook te kunnen meten, maken we gebruik van de maateenheid decibel – afgekort tot dB.

De laagst waarneembare geluidssterkte voor mensen – de zachtste toon dus, die een mens kan horen – bedraagt 0 decibel. Een geluidssterkte rond de 50 dB is voor ons aangenaam. Daarentegen ligt rond 100 dB de grens waarbij we ons niet meer prettig voelen en in de buurt van 120 dB is de pijngrens bereikt. Het is belangrijk te begrijpen dat 100 dB niet twee keer zo luid is als 50 dB. De waarneming van de geluidssterkte is weliswaar altijd subjectief en ook afhankelijk van het eigen gehoor, maar in principe kan men stellen dat een toename van 10 dB gevoeld ongeveer een verdubbeling is van de waargenomen geluidssterkte. Als gevolg daarvan is 60 dB twee keer zo luid als 50 dB.

In een omgeving met veel geluid is het dus belangrijk om het gehoor te beschermen, zodat de factor lawaai als oorzaak voor gehoorverlies tot een minimum beperkt kan worden. Door verschillende producten voor gehoorbescherming, bijv. oordopjes voor liefhebbers van muziek, worden alleen de storende, schadelijke frequenties weggefilterd.

Om te zorgen dat u ook morgen nog even goed kunt horen als vandaag – de passende gehoorbescherming voor elk levensbereik: producten voor gehoorbescherming.

Wat is de decibel-schaal?

Tabel met decibelniveausDe meting van het geluidsniveau is complex en hiervoor zijn gecompliceerde calculaties nodig. Om de metingen een beetje beter begrijpelijk te maken, is de decibel-schaal ingevoerd. Deze houdt vooral rekening met het karakteristieke kenmerk van het menselijk gehoor, tonen met een laag geluidsniveau sterk van elkaar te kunnen onderscheiden, maar daarentegen bij een hoog aantal decibel verschillen in de geluidssterkte niet meer zo precies te kunnen waarnemen. Met behulp van verschillende filters worden bijzonder lage of hoge frequenties volgens ons gevoel afgezwakt of geregeld. De aangegeven waarde op de schaal komt daarom eerder overeen met ons bevindingen en  wordt meetbaar gemaakt. De dB-waarde wordt dan meestal vermeld in dB (A) – waarbij de A staat voor het gebruik van het A-filter – de zogenoemde beoordelingscurve A van het geluidsniveau.

De waarden in decibel zijn dus alleen op het eerste gezicht lineair, wat zou betekenen dat 120 dB twee keer zo luid is als 60 dB. Dat is echter niet zo, want de decibel-schaal is logaritmisch opgebouwd. Voor de meetwaarden betekent dit dat een cirkelzaag niet alleen twee keer zo luid is als een gewoon gesprek, maar de geluidssterkte in werkelijkheid zelfs rond 1.000 maal hoger ligt.

Naast deze zogenoemde dB(A)-schaal voor de meting van geluid, bestaat er ook de dB(HL)-schaal. Deze wordt gebruikt door KNO-artsen en audiciens om de mate van gehoorverlies te bepalen.

Ritselende bladeren in de wind, een mug of een moderne pc halen maar net zo’n 10 dB. Fluisteren bereikt ongeveer 30 dB en een normaal gesprek ligt al bij 60 dB. Een luidkeels huilende baby slaagt erin – net als een motorfiets – ongeveer 80 dB te behalen. Wie graag een discotheek bezoekt, stelt zich bloot aan een geluidssterkte (max. 110 dB) die vergelijkbaar is met een drilboor of een cirkelzaag. Bij rond 130 dB – dat is de absolute pijngrens van het gehoor – ligt het lawaai dat een straaljager produceert. Extreem luid en schadelijk zijn harde klappen of vuurwerk onmiddellijk in de buurt van het oor: deze bereiken waarden van max. 180 dB. De afstand tussen de bron van het geluid en het gehoor heeft natuurlijk ook effect op hoe sterk we het geluid waarnemen, ofwel hoe storend wij het vinden.

Geluidsbelasting voor het oor

Iedereen heeft al eens in een reflex de handen op zijn of haar oren gelegd – of het nou wegens een sirene was of bij vuurwerk. Dit beschermingsmechanisme is bijzonder zinvol. Als een kleinere geluidsbelasting kan het gehoor op de lange duur schade berokkenen en het hele lichaam kan daaronder uiteindelijk te lijden hebben.
  • Vanaf 40 dB: leer- en concentratiestoringen mogelijk
  • Vanaf 60 dB: schade aan het gehoor na langere inwerking mogelijk
  • Vanaf 65 dB: 20% hoger risico op hart- en bloedsomloopaandoeningen bij langere inwerking
  • Vanaf 85 dB: bereik waar beschadiging ontstaat, vooral op een luidruchtige werkplek
  • Vanaf 120 dB: al na korte tijd is beschadiging van het gehoor mogelijk

Wie loopt er gevaar?

Vooral mensen die op basis van hun beroep dagelijks zijn blootgesteld aan een bepaald geluidsniveau, lopen het risico vroeger of later te lijden aan een aandoening van het gehoor. Constante geluidsbelasting van boormachines, motorzagen, vliegtuigen of zelfs muziek bestaat er in diverse bedrijfstakken. Zo zijn arbeiders in de bosbouw, wegenbouw of in de bouw en in fabrieken net zo blootgesteld aan een verhoogd risico, als beroepsmuzikanten in de orkestbak of dj’s die regelmatig optreden in een discotheek.

Onze tips voor gehoorbescherming:

bescherm uw gehoord tegen teveel en te luid lawaai.
  • Regel het volume tot een minimum wanneer u naar muziek luistert met uw hoodtelefoon
  • Houd zoveel mogelijk afstand tot een bron van (hard) geluid
  • Houd uw handen op de oren wanneer u een geluid als storend ervaart
  • Gebruik oordopjes wanneer u langdurig bent blootgesteld aan een hoge geluidssterkte – bijvoorbeeld bij concerten of een bezoek aan de disco
  • Doe regelmatig een hoortest om een eventueel gehoorverlies vroegtijdig te ontdekken en te kunnen laten behandelen